short stories about zero and infinity

John Cage – MusicCircus

“I can’t understand why people are frightened of new ideas. I’m frightened of the old ones.”
— John Cage —

John Cage, the author of Silence

John Cage, the author of Silence

στη Μερόπη Ζ.

πειραματιστής συνθέτης και θεωρητικός της μουσικής,
φιλόσοφος, ποιητής, εικαστικός καλλιτέχνης, χαράκτης,

καθώς και
ερασιτέχνης μελετητής και συλλέκτης μανιταριών,
πρωτεργάτης του αλεατορισμού (μουσική του τυχαίου), της ηλεκτρονικής μουσικής
και της
αντισυμβατικής χρήσης μουσικών οργάνων,
 μια από τις ηγετικές φυσιογνωμίες της μεταπολεμικής αβάν-γκαρντ,
από τους σημαντικότερους Αμερικανούς συνθέτες του 20ου αιώνα,
έχοντας, επίσης,
ουσιώδη συμβολή και στην ανάπτυξη του μοντέρνου χορού

-

H “εμπειρία John Cage”

Στις 24 Νοεμβρίου 2012, η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών φιλοξένησε ένα αφιέρωμα στο John Cage, υπό τον τίτλο “MusicCircus”. Επιλογές απ’τ o μουσικό, εικαστικό, θεατρικό, λογοτεχνικό έργο του συνθέτη, σε ένα 6 ωρών πρόγραμμα, εκτυλισσόμενο ταυτόχρονα σε όλους τους ορόφους του κτιρίου, σε διαδρόμους, φουαγιέ και αίθουσες. Ο θεατής αφέθηκε ελεύθερος να επιλέξει ή να περιπλανηθεί “τυχαία”.

Στο αφιέρωμα παρουσιάστηκαν συνθέσεις του Κέητζ από όλες τις περιόδους της δημιουργίας του, αλλά η έμφαση δόθηκε σε έργα που τα ίδια αντανακλούν με τη δομή τους τη λογική του Musicircus (Song Books, Music for…., Music for Piano, Atlas Eclipticalis, Essay κ.ο.κ.).

MusicCircus ? all at once…

Το ΜusicCircus υπήρξε μια επινόηση του Cage, που για πρώτη φορά παρουσιάστηκε το 1967, στο πανεπιστήμιο του Illinois. Στο πνεύμα του “καλοκαιριού του έρωτα”, προκλήθηκε ένα “happening” στο οποίο δεκάδες μουσικοί και καλλιτέχνες (που εκπροσωπούσαν διαφορετικά είδη και χώρους, άλλοι άγνωστοι, μαθητευόμενοι και άλλοι γνωστοί, καταξιωμένοι) περιφέρθηκαν μέσα στο πολύβουο κοινό, υποδύομενοι ρόλους, παίζοντας μουσική, κατασκευάζοντας εικαστικές περιοχές και διαβάζοντας λογοτεχνία.

Στον The Guardian διαβάζουμε: “Επρόκειτο για ένα είδος καλά δομημένης μουσικής αναρχίας: το σύνολο των μουσικών (κάποιοι από αυτούς στατικοί, κάποιοι άλλοι περιφερόμενοι διαρκώς) ήταν προετοιμασμένοι να παίξουν κάτι περισσότερο από μια δωδεκάδα μουσικών έργων, που όμως οι ίδιοι αποφάσιζαν το πότε, το που και ποιό έργο θα εκτελέσουν, μερικές φορές παίζοντάς το στα ζάρια, ή ρίχνοντας νόμισμα… Κινούνταν ανάμεσά στο κοινό, τόσο κοντά ώστε το κοινό να τους οσμίζεται, να μπορεί να τους έχει κατά πρόσωπο και να τους κοιτάζει άμεσα, να τους φωτογραφίζει…αλλά οι μουσικοί δεν αλληλεπιδρούσαν οι ίδιοι με το κοινό, εκτελούσαν τα έργα αυτόματα…”

Οι “μουσικοί εκτελούσαν τα έργα αυτόματα”, γιατί ο Cage, σε μια αμφίδρομη διαδρομή, απευθύνει το λόγο στο ακροατήριο, ίσως γιατί, όπως ο ίδιος έλεγε, “τα συναισθήματα, σαν αυτά της αγάπης, της ευθυμίας, του ηρωϊκού, της έκπληξης, της γαλήνης, του φόβου, του θυμού, της θλίψης, της αποστροφής, υπάρχουν μέσα στο ίδιο το ακροατήριο.”

Στη μπροσούρα για την εκδήλωση στη Στέγη, αναφέρεται: “…στο MC έχουμε από την απλή πρόσκληση μουσικών και καλλιτεχνών να συμμετάσχουν σε ένα event χωρίς πολλούς κανόνες έως και τη λεπτομερή σύνθεση έργων που προορίζονται να συνυπάρξουν με σχετική ελευθερία και τα οποία μοιράζονται την ίδια αφετηρία, θεματική ή τεχνική. Συχνά ένα συστατικό (ηχητικό ή όχι) αποτελεί και τη σπονδυλική στήλη της περφόρμανς…”

Από το θάνατό του J. Cage, το 1992 και έκτοτε, η σύλληψη του συνθέτη έχει αναβιώσει δεκάδες φορές, αλλά είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι θα μπορούσε να ξαναναπαραχθεί η ίδια δυναμική και  πρωτοτυπία της πρώτης φοράς. Λογικό. Και δεν απαιτείται. Γιατί έχει πια να παραδόσει νέα πράγματα σε άλλες εποχές.

A Melting Pot

Το MusicCircus που έλαβε μέρος, για 6 ώρες, στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, ήταν μια σπάνια στιγμή για μένα – καθ’ υπερβολήν θα έλεγα πως αν ζούσε ο Cage πιστεύω ότι έτσι θα ήθελε να γίνει αυτό το happening.

Έχοντας έως τώρα παρακολουθήσει πολυάριθμα και πολύ απαιτητικά πράγματα, είναι από τις λίγες φορές που ένιωσα, βίωσα ένα ολόκληρο κτίριο, και κάθε όροφο ξεχωριστά, σε μια τέτοια δυναμική, που κατάφερε να λειτουργήσει σαν δοχείο τήξης, σαν ένα υπερεαλιστικό χωνευτήρι εμπειριών.

Ναι, – θα μπορούσε να ήταν ακόμα πιο (δημιουργικά) “άναρχο και οργιώδες“, αλλά αυτό προσωπικά δεν μου λέει τίποτα, και δεν μπορεί να αποτελεί κανενός είδους μομφή, αλλά αντίθετα, μπορεί να λειτουργήσει μόνον ως κίνητρο για όλους όσους βρέθηκαν στη Στέγη την ημέρα εκείνη, συμμετέχοντας (καλλιτέχνες και κοινό) στη “πολλαπλότητα της αισθητικής εμπειρίας”, κάτι που, άλλωστε, υπήρξε και ο αρχικός σκοπός του MusicCircus, το 1967…

– εξαιρετική προσπάθεια από ικανούς, ευφυείς και ευαίσθητους ανθρώπους.

John Cage MusicCircus

John Cage MusicCircus: “ταξιδεύοντας στη χώρα της πολλαπλότητας της αισθητικής εμπειρίας…” – photo by Christina Katsari

John Cage: Official site – The Guardian: “John Cage’s Musicircus – review” – English National Opera: “ENO presents John Cage’s Musicircus” – Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών: “Musicircus -Αφιέρωμα στον John Cage” – Cracked.com: “The 6 Most Certifiably Insane Acts of Writing” / Finnegans Wake: A Completely Unreadable Masterpiece” – The Cybercades Project: “Cage στη Στέγη” – Wikipedia: “John Cage” – “Τζων Κέιτζ

Advertisements

2 responses

  1. κάπου ακούμπησαν οι αναρτήσεις μας…

    December 9, 2012 at 8:00 pm

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s