short stories about zero and infinity

Archive for November, 2012

Meredith Monk – an art that seeks…

“I work between the cracks,

where the voice starts dancing, where the body starts singing,

where theater becomes cinema”

dancing voice / singing body: another theology

to create an art that breaks down boundaries

between the disciplines,

an art which in turn becomes

a metaphor

for opening up thought,

perception, experience

“…an art that seeks no reestablish the unity existing in music, theatre and dance”

an art

that is inclusive

rather than exclusive,

that is

expansive,

whole,

human,

multidimensional

an art that cleanses the senses,

that offers

insight, feeling, magic,

that allows

the public to perhaps see familiar things,

in a new, fresh way,

that gives them

the possibility of feeling

more alive

“…an art that reaches toward emotion we have no words for”

an art that seeks

no reestablish the unity existing

in music, theatre and dance,

the wholeness

that is found in cultures

where performing arts practice

is considered

a spiritual discipline

with healing and transformative power

an art

that reaches toward emotion we have no words for,

that we barely remember,

an art

that affirms the world of feeling in a time

and society where feelings are in danger of being eliminated…

“where feelings are in danger of being eliminated” – © photo by worldcity

.

- Meredith Monk: "mission statement-
above text is an excerpt from the book
 "Meredith Monk: Art + Performance" edited by Deborah Jowitt

The Johns Hopkins University Press – Baltimore, London, 1997

Meredith Monk: official page

Meredith Monk – Songs of Ascension

Advertisements

Golshifteh Farahani – Revelations

“Human beings are members of a whole, in creation of one essence and soul.
If one member is afflicted with pain, other members uneasy will remain.
If you have no sympathy for human pain, the name of human you cannot retain.”

Saadi Shirazi

Golshifteh Farahani

Και πάλι Ιραν: αυτή τη φορά, μια ιστορία που διατρέχει πολλά πεδία. η ιστορία της ιρανής ηθοποιού Golshifteh Farahani.

Μια ιστορία από τη χώρα που η προοδευτικότητα και ο μοντερνισμός ανθεί ενώ ταυτόχρονα το αίτημα της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ισότητας, αποτελεί ποινικό αδίκημα και διώκεται με κάθε τρόπο.

Θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι η σύγχρονη μεγάλη περιπέτεια των Ιρανών, ξεκινά απ’τη κατ’ ευφημησμό (ιρανική) επανάσταση, η οποία έπνιξε (στη σιωπή και το αίμα) τη δίψα των ιρανών για κοινωνική πρόοδο και χειραφέτηση, και στη χρονική της συνέχεια βρήκε απροσδόκητα (;) σύμμαχο το Χαταμί, τον άνθρωπο που αποχρωμάτισε και διαστρέβλωσε το μεγάλο ρεύμα της λαϊκής επανάστασης, και,  με το μανδύα του εκσυγχρονιστή, παρέπεμψε στο απώτερο μέλλον την ανατροπή.

Στο πιθανό ερώτημα, “γιατί να μιλάμε σήμερα για το Ιράν” η απάντηση δε μπορεί να είναι παρά σκληρή: στην Ελλάδα ζούμε εποχές Ιραν…

Τι προηγήθηκε

Ήδη από το 2008, το Ιρανικό υπουργείο Πολιτισμού και η Ισλαμική Καθοδήγηση είχαν απαγορεύσει στη Farahani να ξαναδουλέψει, καθώς είχε εμφανιστεί στη πρεμιέρα του “Body of Lies” δίχως μαντήλα. Στο φίλμ αυτό, του σκηνοθέτη Ridley Scott, η Farahani παίζοντας δίπλα στο Λεονάρντο ντι Κάπριο, έγινε η πρώτη ιρανή ηθοποιός που εμφανίστηκε σε Χολλυγουντιανό φιλμ, απ’ την εποχή της Επανάστασης, το 1979.

Στο φιλμ αυτό επικρίνεται ο ρόλος της C.I.A. στη Μέση Ανατολή, μια κριτική ματιά στις αμερικάνικες μυστικές υπηρεσίες στην οποία δεν είναι συνηθισμένο το αμερικάνικο κοινό. (η C.I.A., μεταξύ άλλων, ευθύνεται και για την ανατροπή της τελευταίας δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνηση του Ιραν, το 1953).

O θρησκευτικός κλήρος όμως, θα της αφαιρέσει το διαβατήριο σαν περεταίρω τιμωρία. Επιπλέον της επιβάλλεται πρόστιμο 2.000.000 €, ποσό αδύνατον φυσικά να πληρωθεί. Με όλες τις πόρτες κλειστές γι’ αυτήν πλέον,  και εν μέσω μιας προεκλογικής καταστολής που θα προκαλέσει τη Πράσινη Επανάσταση, θα κατορθώσει να διαφύγει αεροπορικώς στη Γαλλία. Απ’ το Παρίσι η Farahani θα μιλήσει υπέρ της της Πράσινης Επανάστασης που κατεστάλλει από το καθεστώς, και σε ανταπόδοση θα εισπράξει την απαγόρευση εισόδου της στο Ιράν.

Η θρυαλλίδα

Τον Ιανουάριο του 2012, η Golshifteh Farahani στο πλαίσιο ενός διαφημιστικού βίντεο γαι τα César, παραμέρισε τη μπλούζα της και αποκάλυψε το στήθος της. Ταυτόχρονα, αυτόματα, η αποκάλυψη αυτή θα λειτουργήσει και σε δεύτερο επίπεδο, εκθέτοντας, για ακόμα μια φορά, τους εφιαλτικούς περιορισμούς, τα ταμπού και τις διακρίσεις μιας, καταπιεσμένης, σε όλα τα επίπεδα, κοινωνίας.

Η περιπέτεια της Farahani και ο εξορισμός της από τη πατρίδα της, θα τεθεί συμβολικά στην υπηρεσία των ιρανών αντικαθεστωτικών και εν προεκτάσει, όλων όσων επιθυμούν την άμεση και έμπρακτη εξάλειψη των κοινωνικών, πολιτικών και θρησκευτικών διακρίσεων σε μια χώρα, το Ιράν, που κάτω από τα φώτα των mainstream ΜΜΕ, ταυτίζεται με ό,τι πιο αντιδραστικό, συντηρητικό και απεχθές για τη δυτική μαζική κουλτούρα.

Μιας δυτικής κουλτούρας που διψά για αίμα, εις χάριν της αναγνωστικότητας / ακροαματικότητας και που αρέσκεται να ταυτίζει τον ιρανικό λαό με τους εξουσιαστές του, μέσα σε μια χυδαία αναπαραγωγή αστικών στεροτύπων και μυθολογιών.

Ή στη καλύτερη περίπτωση, να αποσιωπά κάτι που λίγοι γνωρίζουν στη Δύση: τη προοδευτικότητα, το ριζοσπαστισμό και το μοντερνισμό ενός μεγάλου τμήματος των ιρανών.

Το σοκ

Το αυτονόητο από πολιτισμό σε πολιτισμό δεν είναι μόνο ότι μπορεί να διαφέρει. Είναι το ότι το αυτονόητο του ενός ενδέχεται να ακυρώνει το αυτονόητο του άλλου.

Σύμφωνα με αυτό η Golshifteh Farahani, έπραξε το αδιανόητο, σοκάροντας τον ισλαμικό κόσμο.

Προ τριετίας είχε διαφύγει του Ιρανικού καθεστώτος καταγγέλοντας τους αυστηρούς κώδικες της ισλαμικής κινηματογραφικής βιομηχανίας, τους οποίους και θα έπρεπε, σε κάθε περίπτωση, να ακολουθεί, υπό τον έλεγχο της συντηρητικής πολιτιστικής πολιτικής του Ahmadinejad.

Η ίδια είχε καταγγείλει της συνθήκες κάτω από τις οποίες ήταν αναγκασμένη να εργάζεται ως ηθοποιός στη πατρίδα της:

“Έχω σημάδια σε όλο μου το σώμα, από κάθε φιλμ που γύρισα. Σε μεταχειρίζονται χειρότερα και από σκυλί. Εργάζεσαι ως σκλάβος και υποθέτουν ότι σου αρέσει ή ότι θα έπρεπε να σου αρέσει. Τίποτα δε μπορεί να προστατέψει τους ιρανούς ηθοποιούς σε τέτοιες συνθήκες: γιατί η παράνοια είναι ένας τρόπος με τον οποίο προσπαθούν να σε ελέγξουν…”

H Golshifteh Farahani δεν ήταν απλώς μια ιρανή ηθοποιός, αλλά θεωρούνταν η σπουδαιότερη σύγχρονη ηθοποιός στο Ιραν. Έως τη στιγμή όμως, που εξέθεσε το στήθος της, χάριν ενός διαφημιστικού σποτ για τη προώθηση των βραβείων “César” της Γαλλικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.

Το γεγονός αυτό ενεργοποίησε τα αντανακλαστικά του στρατιωτικού / θεοκρατικού καθεστώτος του Ιράν, το οποίο την εξόρισε αφότου, πρώτα, τη διαπόμπευσε.

Η ιστορία της, όμως, έγινε το αλεξικέραυνο ώστε να αναδειχθούν και να συζητηθούν οι διακρίσεις που επιβάλλονται στην Ιρανική κοινωνία από τους εξουσιαστές.

Η απειλή

Το περασμένο Ιανουάριο (2012) οι γονείς της Farahani δέχθηκαν μια κλήση, στο διαμέρισμά τους, στη Τεχεράνη. Στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής ήταν ένας άντρας ο οποίος αυτοσυστήθηκε ως υπάλληλος του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ιρανικής Δημοκρατίας. Άρχισε να φωνάζει στο πατέρα της και μεταξύ άλλων του είπε ότι η κόρη του θα έπρεπε να τιμωρηθεί για τη πράξη της αυτή και ότι θα της κόψουν το στήθος της και θα του το σερβίρουν στο πιάτο. Έκτοτε οι γονείς της τελούν υπό καθεστώς μιας ιδιότυπης ομηρίας.

Το βίντεο

Το βίντεο που εξόργισε τους Ιρανούς αξιωματούχους ήταν ένα ασπρόμαυρο βίντεο της Γαλλικής ακαδημίας κινηματογράφου, και ακολούθησε και η αντίστοιχη φωτογράφιση από το περιοδικό Madame Figaro, στο οποίο παρουσιάζονταν 30 νέοι ελπιδοφόροι ηθοποιοί του γαλλικού κινηματογράφου και προμόταρε τα βραβεία “César“. Στο διαφημιστικό αυτό σποτάκι οι ηθοποιοί αφαιρούν κάτι από αυτά που φοράνε, δεσμευόμενοι να αφιερώθουν με τη  ψυχή και με το σώμα τους στη τέχνη τους. Σ’ αυτό το βίντεο, η Farahani διάλεξε να αποκαλύψει το δεξί της στήθος λέγοντας: “Θα ενσαρκώσω τα όνειρά σας”.

Πολιτιστικός σεισμός

Αυτό που ακολούθησε ήταν ένας μικρός πολιτιστικός σεισμός. “Ήταν μια καταστροφή” θυμάται η Farahani, κρατώντας με τα χέρια το κεφάλι της: “Δε γνωρίζω πόσα εκατομμύρια χρήστες του διαδικτύου πληκτρολόγησαν το όνομά μου στο google την επόμενη μέρα, – δε θέλω να ξέρω.”

Για τους Ιρανούς, ένα ταμπού αφάνταστων διαστάσεων γκρεμίστηκε, κι όχι από κάποιον προβοκάτορα που διψά για δημοσιότητα, αλλά από τη πιο αγαπημένη ηθοποιό της χώρας.

Η Farahani, μπορεί να είναι μόλις μια 29 ετών φέρελπις ηθοποιός στη Γαλλία, αλλά στη πατρίδα της, το Ιράν, είχε γίνει διάσημη ήδη από την ηλικία των 14.

Μετά από δεκαοκτώ φιλμς, ήταν κάτι πολύ περισσότερο από μια μικρή Γκρετα Γκάρμπο, μια Ζαν Μωρώ, μια Ειρήνη Παπά: ήταν μια αυτόφωτη ηθοποιός, με μια σπάνια ομορφιά και ευφυϊα, συνοδευόμενη από μια, πηγαία όσο και καυστική, συναισθηματική εντιμότητα, “σε μια χώρα όπου πολύ δύσκολα μπορείς να βρεις οποιαδήποτε αλήθεια”

Η Farahani, όμως καθιερώθηκε στην ιρανική εθνική συνείδηση, με το ρόλο της στο “M for Mother”. Στο φιλμ αυτό υποδύονταν μια έγκυο γυναίκα που έπεσε θύμα χημικών αερίων κατά τη διάρκεια του Ιρανοιρακινού πολέμου και εκδιώχθηκε από τον άντρα της, φέροντας, όμως, ένα “δώρο από το Θεό” στη κοιλιά της.

Τόσο οι ιρανοί αγρότες, όσο και οι αστοί την αγκάλιασαν ως τη ταπεινή και χωρίς έπαρση ηρωίδα τους. Η Marjane Satrapi, συγγραφέας του Persepolis, που είχε σκηνοθετήσει τη Farahani στο Chicken with Plums, είπε πως, ” η Farahani, σε αυτό το φιλμ, δεν αποτελούσε στα μάτια του κόσμου μια ιρανή μητέρα, αλλά τη μητέρα του Ιράν”.

Η διαπόμπευση

Την ημέρα που δημοσιοποιήθηκε το βίντεο, την “ημέρα που άναψε η φωτιά”, όπως η ίδια η Farahami λέει, το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars εξέδωσε ένα αιχμηρό ανακοινωθέν, αναφερόμενο και στο σοκ που υπέστησαν οι ιρανοί αξιωματούχοι:

“Εξ’ αρχής, θα μπορούσε να υποτεθεί ότι είναι ένα ακόμη σχέδιο του εχθρού, αλλά προκάλεσε καταστροφή όταν δημοσίευσε γυμνές της φωτογραφίες στη προσωπική σελίδα της, στο  Facebook. Με τη πράξη της αυτή έχει συρρικνωθεί η όποια δημοφιλία της υπήρχε στο Ιράν και συμπορεύεται με τα σχέδια της Δύσης που επιθυμεί να προκαλέσει και να πλήξει το ισλαμικό  κίνημα αφύπνισης που σαρώνει τη περιοχή. Aυτές οι εικόνες έδειξαν το κρυμμένο, αποκρουστικό πρόσωπο του κινηματογράφου.  H Farahani διολίσθησε από ένα μετρίου επιπεδου ιρανικό κινηματογράφο, στη χυδαιότητα του δυτικού πολιτισμού. Το αποτέλεσμα της απόφασής της να αναζητήσει φήμη εκτός Ιράν ήταν εκείνο που την οδήγησε στη διαφθορά και τη παρακμή, με τα οποία είναι συνυφασμένη η χολυγουντιανή κινηματογραφική βιομηχανία. Η ηθοποιός που κάποτε υποδήθηκε τη γεμάτη φροντίδα και αξιοπρέπεια ιρανή μητέρα,  τώρα έχει δημοπρατήσει τη σεμνότητα και τη τιμή της μπροστά στις κινηματογραφικές κάμερες της Δύσης”

Αυτού του είδους τη κατακραυγή δε την αντιμετώπισε ποτέ κανένας άλλος καλλιτέχνης, όσο κι αν είχε αναστατώσει το καθεστώς.

Σε μια ακόμη ιρανική ιστοσελίδα, στη “Sarat”, που διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τον ιρανικό κλήρο, δημοσίευτηκε ένα πόστερ με τη Farahani να καίγεται στη πυρά της κολάσεως: Το κείμενο που συνόδευε τη σκηνή αυτή αναφέρε: “Εκείνοι που έγιναν άπιστοι, έχουν παραπλανηθεί απ’ τους δυνάστες που τους απομάκρυναν από το φως και τους οδήγησαν στο σκότος. Όλοι αυτοί ανήκουν στις φωτιές τη κόλασης και θα παραμείνουν παντοτεινά εκεί”.

Μια φονταμενταλίστρια της Τέχνης απέναντι στους φονταμενταλιστές της Πολιτικής: “Ήταν μια συμβολική χειρονομία – να αποβάλλουμε τα ταμπού”

Η ίδια, ευρισκόμενη σε κατάσταση άμυνας είπε, πως “το βίντεο κλιπ είναι σα μια συμβολική χειρονομία, για να προσπαθήσουμε να αποβάλλουμε καθημερινά ταμπού που υπάρχουν σε διάφορες κοινωνίες και δεν είχε ως στόχο την προώθηση του γυμνού ή του σεξ . Όσοι έλαβαν μέρος σε αυτή τη φωτογράφηση, θέλησαν να καταδείξουν την απόρριψη αυτών των ταμπού με το τρόπο που ενεργούν και πράττουν. Η επιδίωξή μας είναι να ελευθερωθεί η ψυχή και το σώμα, την ίδια στιγμή. Ενόσω το άτομο δεν ασκεί καμμία εξουσία πάνω στο σώμα και τη ψυχή του, δεν ασκεί τον έλεγχο και στο πως επιθυμεί να σκέφτεται, – έτσι λοιπόν και δεν απολαμβάνει την αληθινή ελευθερία”

“Αν και δεν νομίζω ότι μια γυμνή φωτογραφία ενός ανθρώπου σε προκαλεί απαραίτητα, είναι όμως σίγουρα πολύ πιο ευχάριστη απ’ το να βλέπεις ένα ντυμένο σώμα μιας γυναίκας καλυμμένο πλήρως με burga και hejab, με τα οποία τυλίχτηκε και φυλακίστηκε από τον άντρα της. Σε τέτοιο βαθμό, να μη κοιτάζουμε τις γυναίκες ως σεξ σύμβολα όσο οι φονταμενταλιστές θέλουν να μας κάνουν να πιστεύουμε!”

Η διαπόμπευση ως διωγμός, η εξορία ως θάνατος

Παρ’ ότι η ίδια δηλώσε ότι μισεί την πολιτική, η πράξεις τις είναι πολιτικές. Και δεν είναι θέμα προθέσεων αυτό.

Η ένταση της διαπόμπευσης της Farahani απ’ το μεσαιωνικό καθεστώς των ιρανών αξιωματούχων, μπορεί μόνο να εξηγηθεί απ’το καίριο πλήγμα που τους κατάφερε σε ένα συμβολικό πολύπτυχο και ταυτόχρονα πως αυτό εξέθεσε τόσο αυτούς όσο και τις πρακτικές τους.

“Ήταν ένα μεγάλο σοκ για εμένα και την οικογένειά μου αλλά και για ολόκληρη την ιρανική κοινωνία. Το καλό ήταν ότι ξεκίνησε ένας δημόσιος διάλογος, που δε μπορούσε να γίνει ποτέ πριν. Παρακολουθούσα ανρθώπους να με προσβάλλουν, άλλους να απαντούν σε αυτούς, άλλους να με υπερασπίζονται και άλλους να μου επιτίθενται πάλι. Υπήρχαν διαμάχες ακόμα και μέσα στις οικογένειες. Ειδικά οι νέοι, είδαν ποιοί συμμετείχαν σε αυτή τη δημόσια συζήτηση και ποιούς τελικά εμπιστεύονταν.”

Ωστόσο, οι παράπλευρες απώλειες ήταν τεράστιες. Ο πατέρας της, ένας αριστερός θεατρικός σκηνοθέτης και αντιφρονών του Σάχη και του Χομεϊνί, δεν άντεξε το βάρος των απειλών και της διαπόμπευσης της κόρης του, και χρειάστηκε να εισαχθεί στο νοσοκομείο.

“Ήταν πολύ άσχημα. Αυτή ήταν η πρώτη φορά στη ζωή του που δεν θα μπορούσε να με στηρίξει. Η φωτιά ήταν τόσο ισχυρή που είχε καεί κι ο ίδιος απ’ αυτή. Τώρα, πρέπει να είμαι προσεκτική, γιατί κρατούνται ως όμηροι.”

Ο πατέρας της φοβόταν ότι η κόρη του είχε χάσει τη στήριξη του κόσμου. Έπειτα από λίγο καιρό, όμως, τα πράγματα φάνηκαν ότι ήταν διαφορετικά:

¨Τα συναισθήματα του κόσμου άρχισαν να αλλάζουν και εκδήλωσαν τον ακόμη μεγαλύτερο σεβασμό τους σε εμένα. Αυτό χαροποίησε το πατέρα μου, γιατί υπήρξε ένας άνθρωπος που ξόδεψε τη ζωή του μαχόμενος για το κόσμο, θυσιάζοντας τα πάντα γι’ αυτό το σκοπό. Όταν έτυχε να πάει σε ένα γάμο νομάδων στο κεντρικό Ιράν, του είπαν να πάψει να στεναχωριέται, γιατί αυτοί συνεχίζουν να με αγαπάνε και να με σέβονται. Αυτή είναι η ομορφιά του Ιράν, γι’ αυτό και είμαι τόσο περήφανη που είμαι Ιρανή, ειδικά ως γυναίκα”.

Όμως, η ίδια η Farahani δε θέλει να γίνει Ζαν ντ’ Αρκ, μια ηθοποιός με ιστορία, ένα εξωτικό θύμα ενός διωγμού:

¨Η εξορία είναι όπως ο θάνατος. Αυτό δε μπορείς να το κατανοήσεις παρά μόνο όταν σου συμβεί.

Ολόκληρος ο κόσμος θέλει να σε δει σα θύμα και σε ωθεί να γίνεις κάτι περισσότερο από θύμα: αναζητούν τη δυστυχία σου για να νιώσουν αυτοί καλά. Γι’ αυτό οι Γάλλοι είναι παθιασμένοι με τέτοια γεγονότα, με τη Συρία για παράδειγμα. Είναι ένα είδος πορνογραφίας που τους κάνει να αισθάνονται καλύτερα γύρω από τους εαυτούς τους, αλλά στην ουσία δε δίνουν δεκάρα για εσένα. Σου λένε “Έλα, θα σε φροντίσουμε”, αλλά μετά σε γαμάνε και δε σου δίνουν έγγραφα. Εγώ είμαι ηθοποιός. Και θέλω να εργαστώ.

Αλλά είμαι ευγνώμων στη Γαλλία: για πρώτη φορά στη ζωή μου εκτίμησα το γεγονός ότι είμαι γυναίκα. Το Παρίσι είναι μια πόλη που σαν γυναίκα σε απελευθερώνει από όλες τις αμαρτίες για τις οποίες ένιωθες ένοχη, σε καθάρει από αυτές τις ενοχές και είσαι ελεύθερη.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για μια Ιρανή ηθοποιό δεν είναι η κυβέρνηση, είναι ο κόσμος, εκεί έξω, που νομίζει πως σε γέννησε η μητέρα σου με μία μαντήλα τυλιγμένη στο κεφάλι σου”.

Golshifteh Farahani – ©photo by Babak Payami – All Rights Reserved

– – –

Iranian Artists in Exile: open letter to the world

Πηγές


Neda Agha Soltan

για την αδελφή μας Neda

Ο Ιούνιος του 2009 με βρίσκει στο Λονδίνο για μια παράσταση της Sylvie Guillem. Η πόλη όμως πενθεί, μόλις τη προηγούμενη ημέρα έχει πεθάνει ο Michael Jackson. Στο κέντρο συναντάς γωνιές αφιερωμένες στη μνήμη του, λουλούδια, κεριά, φωτογραφίες, σημειώματα, εξωφυλλα tabloids και άπειρος χρόνος στα δελτία ειδήσεων και τις πάσης φύσεως εκπομπές…

Μα, εγώ έφυγα από την Αθήνα, συγκλονισμένος από τα γεγονότα της Πράσινης Επανάστασης και, όπως αρκετοί άλλοι ανά το κόσμο, από το θάνατο της Ιρανής Neda Soltan.

Τον Ιούνιο του 2009 όμως, το Λονδίνο δεν διαθέτει γωνιές αφιερωμένες σε μια γυναίκα που δεν έγινε ήρωας με τη ζωή της, παρά μόνο με το θάνατό της. Σε αντιθεση, με τον ήρωα της δυτικής ποπ κουλτούρας. Η πόλη πενθεί.  Λάθος ήρωα, όμως…

Δε ξέρω γιατί μου είναι δύσκολο να γράψω για τη Neda – ίσως η ένταση των συναισθημάτων, οριστικώς μου το έχει αποκλείσει. Βρήκα όμως, και παραθέτω ένα ντοκυμαντέρ για τη Neda Agha Soltan και το ακόλουθο κείμενο που εξιστορεί τα γεγονότα εκείνου του Ιουνίου στο Ιράν, σχετικά με τη Πράσινη Επανάσταση και το θάνατο της Neda.

Αρκεί.

Κων. Κ.

Υ.Σ.: Ο θάνατος είναι η αναπόφευκτη παράμετρος της ελευθερίας. Θα έχω πάντοτε βαθιά μέσα μου το πίνακα του Delacroix “Liberty Leading the People”. Έναν πίνακα που, όταν επισκέφτηκα το Μουσείο του Λούβρου, τον αντίκρυσα με μεγάλη συγκίνηση.

Έτσι είναι η ελευθερία. Κι ο θάνατος – που ακόμα κι αν τον ξορκίσουν όλοι οι ποιητές, θα παραμείνει σκληρός και βίαιος, θα ορίζει τη ζωή ακυρώνοντας την.

Λυπάμαι που, αργά ή γρήγορα, και στο τόπο μας θα βρεθούν κάποιοι από εμάς κάτω από αυτή τη σημαία, της ελευθερίας, καλούμενοι να πληρώσουν το ιλιγγιώδες τίμημά της…

Eugène Delacroix: “Liberty Leading the People” – 1830, Oil paint, 260 cm x 325 cm – Musée du Louvre, Paris

Provocateur – Γιάννης Σαββόπουλος

Παρασκευή  12 Ιουνίου 2009:

Στην Iσλαμική Δημοκρατία του Ιράν πραγματοποιούνται εθνικές εκλογές. Το κλίμα είναι ειρηνικό και  ενθουσιώδες καθώς οι Ιρανοί πολίτες είναι αποφασισμένοι να μην επανεκλέξουν για δεύτερη φορά τον ήδη πρόεδρο Mahmoud Ahmadinejad. Η πρώτη του θητεία σημαδεύτηκε από μια υπερσυντηρητική πολιτική σε όλους τους τομείς του κράτους την οποία επέβαλε μέσω αυτού ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ισλάμ (Αγιατολαχ) Ali Khamenei αλλά και την σχεδόν χυδαία καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των πολιτών και ιδιαίτερα εκείνα των γυναικών του Ιράν. Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης θεωρούν την επανεκλογή του Ahmadinejad σχεδόν απίθανη.  Ο βασικός αντίπαλος του ο προοδευτικός Mir-Hossein Mousavi θεωρείται ένας σημαντικός πολιτικός με επιρροή στην διεθνή πολιτική σκηνή, οπαδός της αλλαγής και υπέρμαχος των ελευθεριών του πολίτη. Το Ιράν γιορτάζει.

Σάββατο 13 Ιουνίου 2009:

Ανακοινώνεται επισήμως το πρωί μέσω της κρατικής τηλεόρασης ότι έχοντας ήδη καταμετρηθεί χωρίς ηλεκτρονικά μέσα τα 2/3 του εκλογικού σώματος ενός κράτους 77 000 000 πολιτών (!) ο Ahmadinejad εκλέγεται με ποσοστό 64% έναντι 34% του βασικού του αντιπάλου. Ο Αγιατολαχ Ali Khamenei σπεύδει να συγχαρεί τον νικητή την ίδια ώρα που ο Mousavi κατηγορεί δημόσια την κυβέρνηση για νοθεία υποστηρίζοντας ότι από τα στοιχεία που παρουσίασε λείπουν 14 000 000 ψήφοι. Το γεγονός κάνει βόλτα στα διεθνή μέσα ενημέρωσης και σκάει σαν βόμβα. Η κυβέρνηση διώχνει όλους τους ξένους δημοσιογράφους από την χώρα. Συλλαμβάνει και φυλακίζει όσους από αυτούς παραμένουν στο Ιράν. Ανάμεσα τους και ένας έλληνας ο Ιάσωνας Αθανασιάδης. Ο Mousavi καλεί τους υποστηρικτές του να διαμαρτυρηθούν ειρηνικά. Το απόγευμα της ίδιας μέρας πραγματοποιούνται οι πρώτες συγκεντρώσεις. Εκατομμύρια πολίτες όλων των ηλικιών και τάξεων διαδηλώνουν στους δρόμους της Τεχεράνης ειρηνικά φωνάζοντας “Where is my vote?” κρατώντας αυτοσχέδιες σημαίες και πλακάτ με  κυρίαρχο το πράσινο χρώμα που είναι το βασικό χρώμα της εκλογικής καμπάνιας του Mousavi. Όχι τυχαία επιλεγμένο καθώς το πράσινο θεωρείτε ιερό χρώμα στο Ισλάμ και συμβολίζει την ελευθερία. Οι γυναίκες πρωτοστατούν στις κινητοποιήσεις. Οι φοιτητές έχοντας σαν όπλα τους την ψυχραιμία και τα social media, κυρίως το twitter, καλούν ολοένα και περισσότερους να συμμετέχουν στις διαμαρτυρίες ενώ παράλληλα ενημερώνουν τη διεθνή κοινότητα για το τι πραγματικά συμβαίνει στην χώρα τους. Το βράδυ αστυνομικοί  εισβάλουν στο πανεπιστήμιο της Τεχεράνης. Σκοτώνουν 5 φοιτητές και συλλαμβάνουν 130 που με συνοπτικές διαδικασίες μεταφέρουν στη διαβόητη φυλακή Εβίν. Το γεγονός καταγράφεται σε video και δημοσιεύεται στο Youtube. Εκείνη την ημέρα ξεκίνησε η λεγόμενη Πράσινη Επανάσταση.

Παρασκευή 19 Ιουνίου 2009:

Μια βδομάδα έχει περάσει από τις εκλογές παρωδία και εκατομμύρια Ιρανοί εξακολουθούν να διαδηλώνουν έχοντας συνειδητοποιήσει το μέγεθος της κυβερνητικής απάτης.  Το καθεστώς δεν περίμενε αυτήν την αντίδραση αλλά και το εύρος της δημοσιότητας των διαδηλώσεων. Αποφάσισε να δείξει στους Ιρανούς όσο και στην παγκόσμια κοινή γνώμη το πραγματικό πρόσωπο του, εξαπολύοντας τους έμμισθους δολοφόνους που ανήκουν στην προσωπική φρουρά του Αγιατολαχ Khamenei, τους Basij.  Ο τελευταίος σχεδόν τους «ευλόγησε», λέγοντας σε δημόσια ομιλία του το μεσημέρι: “Όποιος διαμαρτύρεται στους δρόμους είναι εχθρός του Ισλάμ και πρέπει να καταστρέφεται ολοκληρωτικά” Οι Basijis κυκλοφορούν με πολιτικά ανά δύο άτομα με μηχανάκι ανάμεσα στα πλήθη και συλλαμβάνουν ή εκτελούν εν ψυχρώ όποιον θεωρούν ότι είναι επικίνδυνος. Σε μια χώρα που βρίσκεται σε αναβρασμό σαν το Ιράν όποιος βρίσκεται κοντά σε διαδηλώσεις θωρείται επικίνδυνος. Οι Basij εκτελούν εν ψυχρώ και αδιακρίτως. Το πλήθος εξαγριώνεται. “Θάνατος στον δικτάτορα” είναι το σύνθημα που κυριαρχεί.

Σάββατο 20 Ιουνίου 2009 ώρα 16:30

Ένα Peugeot 206 έχει σταματήσει σε μποτιλιάρισμα στην  κεντρική λεωφόρο Kargar της Τεχεράνης στην περιοχή Amir Abad. Στη θέση του οδηγού βρίσκεται η 26χρονη Neda Agha Soltan που μαζί με τον φίλο και δάσκαλο της στην μουσική Hamid Panahi αποφάσισαν να συμμετάσχουν στην σημερινή διαδήλωση. Η μέρα είναι αρκετά ζεστή και ο κλιματισμός στο αυτοκίνητο δε λειτουργεί. Αποφασίζουν οι δύο να συνεχίσουν με τα πόδια. Πλήθος κόσμου προχώρα στον δρόμο φωνάζοντας συνθήματα κατά της κυβέρνησης.  Η χθεσινή δημόσια ομιλία του Αγιατολαχ έχει δυναμιτίσει το κλίμα. Η κατάσταση είναι εκρηκτική. Οι αστυνομικοί επιτίθενται απρόκλητα στο πλήθος και κυνηγούν τους διαδηλωτές στα αποκλεισμένα από τον στρατό στενά.

18:30 Ο Hamid λέει στην Neda ότι πρέπει να φύγουν γιατί τα πράγματα χειροτερεύουν. Η Neda επιμένει να κάτσουν αλλά τελικά πείθεται και τρέχουν προς το αυτοκίνητο μαζί με πολλούς διαδηλωτές ανάμεσα τους και ένας νεαρός γιατρός ο Arash Hejazi  που του έκανε εντύπωση το κουράγιο της ίσως και η εντυπωσιακή ομορφιά της . Όμως αυτήν την ημέρα οι Basij δεν είναι μόνο στους δρόμους αλλά και ακροβολισμένοι σε διάφορα κτίρια πυροβολώντας πανικόβλητους πολίτες.

19:03 Στην συμβολή των οδών Koshravi και Salahi ο Arash  βλέπει την Neda να σταματά απότομα και να στέκεται έκπληκτη κοιτώντας το στέρνο της που είχε πλημμυρίσει από αίμα. Κάποιοι από τους διαδηλωτές την σκουντούν τρέχοντας. Ο νεαρός γιατρός έχει συνειδητοποιήσει ότι  η κοπέλα έχει πυροβοληθεί και τρέχει δίπλα της. Ο Hamid που είχε μείνει πιο πίσω τους φτάνει. Οι δυο τους είναι γονατισμένοι πάνω από την Neda που σε κατάσταση σοκ, ακίνητη, προσπαθεί να συνειδητοποιήσει τι της έχει συμβεί. Η Neda αιμορραγεί από το στόμα και την μύτη. Ακατάσχετα. Το βλέμμα της παγώνει.

Ο Arash καταλαβαίνει ότι πεθαίνει. Έχει τρομοκρατηθεί. Ο Hamid παρακαλά: “Neda μείνε μαζί μου, μείνε μαζί μου”. Ο θάνατος της Neda καταγράφηκε από έναν περαστικό διαδηλωτή στο κινητό του τηλέφωνο. Το video ανέβηκε στο Youtube. Σε λιγότερο από μισή ώρα όλος ο πλανήτης αισθάνθηκε αυτό που ένοιωσε ο Arash-άκουσε αυτό που είπε ο Hamid στην Neda. Όλος ο πλανήτης είδε μια νεαρή κοπέλα να αφήνει την τελευταία της πνοή πνιγμένη στο ίδιο της το αίμα από την σφαίρα ενός έμμισθου δολοφόνου της Ισλαμικής δημοκρατίας του Ιράν που εκτελούσε την σαφέστατη εντολή του Αγιατολαχ. Εκείνη την ημέρα η Πράσινη Επανάσταση απέκτησε το σύμβολο της.

ΣτΣ: Η κηδεία της Neda Agha Soltan πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τα μουσουλμανικά έθιμα την επόμενη ημέρα. Οι αρχές απαγόρευσαν την παρουσία ιμάμη, είτε σε τζαμί, είτε στον χώρο της ταφής. 40ημέρες μετά τον θάνατο της χιλιάδες Ιρανοί πολίτες, αψηφώντας την κυβερνητική εντολή να μην συγκεντρωθεί κανείς στον τάφο της, δήλωσαν με την παρουσία τους εκεί ότι η αρχή του τέλους του καθεστώτος έχει ξεκινήσει. Συγκεκριμένα στις 19:03, το Σάββατο 20 Ιουνίου 2009.

Neda στην γλώσσα φαρσί σημαίνει “Φωνή”

Neda Agha Soltan

Αν κάποιος ενδιαφέρεται περισσότερο για την ιρανή Neda Soltan και το θάνατό της, μπορεί να το παρακολουθήσει:


2CV kiss

Ίσως να το γνωρίζετε ως 2CV, εμείς το ονομάζουμε “duck” – πάπια, στα ελληνικά.

Κι αν στο δρόμο δείτε ένα κόκκινο, θυμηθείτε, πως πρέπει να φιλήσετε το επόμενο άτομο που θα συναντήσετε.

 

2CV,το φιλί – © photo by Yuta Kazami, All Rights Reserved


Darya Dadvar – αγάπη για ζωή

Darya Dadvar – Divine Voice, © photo by Sam Javanrouh, All Rights Reserved

Θα φανταζόσασταν ποτέ ότι θα ακούγατε σχεδόν εκστασιασμένοι τον ιρανικό εθνικό ύμνο ή ότι θα σας ενδιέφερε η ιρανικη όπερα; Ή τέλος, πάντων, ότι μια τραγουδίστρια απ’τις ακτές της Κασπίας θάλασσας, στο Ιράν, θα σας καθήλωνε με ιρανικά, αφγανικά ή αζέρικα παραδοσιακά τραγούδια διανθισμένα με jazz και blues στοιχεία;

Ίσως, όχι. Ίσως, όμως ναι, αν γνωρίζατε την Darya Dadvar, την ιρανή τραγουδίστρια με το χάρισμα της κρυστάλινης και μεταξένιας σοπράνο φωνής. Τη τραγουδίστρια που όταν πρωτοεμφανίστηκε μπροστά σε ένα απ’ τα πιο απαιτητικά ακροατήρια του κόσμου, στη Νέα Υόρκη, ανάγκασε τους θεατές, στο τέλος κάθε τραγουδιού, όρθιοι να την επευφημούν, για πολλά λεπτά κάθε φορά.

Αγάπη για ζωή

Ποιά είναι η Darya Dadvar; Η ίδια σε συνέντευξή της λέει:

“Η Darya είναι κάποια που αγαπάει τη ζωή. Προσπαθεί για το καλύτερο και στέκεται ειλικρινής με τον εαυτό της. Τραγουδάει από τη καρδιά της και διαρκώς μαθαίνει και μοιράζεται”.

Η Darya Dadvar, γεννήθηκε στο Rasht, και μεγάλωσε στη Τεχεράνη. Το 1991, πήγε στη Τουλούζη να συνεχίσει τις σπουδές στη μουσική. Σπούδασε όπερα και αποφοίτησε, επίσης, και από τη Σχολή Καλών Τεχνών.

“Ένα χρόνο αφότου ξεκίνησα τις σπουδές μου στην όπερα, ήξερα ότι σκοπός της ζωής μου ήταν να τραγουδώ και να δημιουργώ”.

Στα παιδικά της χρόνια εμπνεύστηκε από τη Simin Ghadiri και τη μητέρα της, τη Nasrin Ermagan που ήταν επίσης συνθέτιδα, τραγουδίστρια, αλλά και σκηνοθέτιδα Θεάτρου Μαριονέτας. Όμως, μετά την Ιρανική Επανάσταση, το μαθημα μουσικής καταργήθηκε ως σχολική διδασκαλία και έτσι προσπάθησε με τη βοήθεια της μητέρας της στο σπίτι να μάθει μόνη της τραγούδι.

Το τραγούδι, τρόπος έκφρασης και απόδρασης

“Λίγο – λίγο, το τραγούδι έγινε ένας τρόπος με τον οποίο μπορούσα να εκφράσω τον εαυτό μου και να ξεφύγω απ΄τα προβλήματα γύρω μου. Όταν τραγουδώ, αφήνομαι, είναι σα να φεύγω έξω από το κόσμο αυτό, είναι ένα ταξίδι στο παρά πέρα. Το τραγούδι κι εγώ γίναμε ένα.”

H Darya Dadvar, βασιζόμενη στην ανεκτίμητη πολιτιστική κληρονομιά της πατρίδας της, συνδυάζει την ιρανική παράδοση με το δυτικό λυρικό τραγούδι, την όπερα.

Η διαμαντένια σοπράνο φωνή είναι μόνο το μέσον, καθώς η ερμηνευτική της ικανότητα μεταμορφώνει ό,τι τραγουδάει. Προσωπικά, θα αναγνώριζα σε πολύ λίγους ερμηνευτές αυτό το χάρισμα.

Η δημιουργία ως κίνητρο να κάνεις τέχνη αλλά και να ζεις, να συνεχίζεις

“Για εμένα το κίνητρο στη μουσική είναι να είσαι δημιουργικός. Η τέχνη είναι δημιουργία και δημιουργώντας μπορείς να συνεχίζεις. Δε υπάρχει τέλος σε αυτό που μπορείς να κάνεις και να δημιουργείς. Δε θα μπορούσα ποτέ να σκεφτώ ότι η τέχνη μου είναι ένα επάγγελμα. Ιδανικά, αυτό που θα ήθελα να κάνω είναι να κάθομαι μπροστά σε ένα πιάνο και να δημιουργώ. Και μετά να τραγουδώ. Γιατί, πιστεύω, ότι μεγαλώνουμε δημιουργώντας. Το τραγούδι, για μένα, δεν μπορεί να είναι επάγγελμα, παρ’ όλο που υποχρεωτικά πρέπει να κερδίζω χρήματα μέσα από αυτό. Το τραγούδι είναι ο τρόπος για να ζω, είναι αγάπη. Είναι ο ατέλτειωτος δρομος στον οποίο πάντα χαίρομαι να πορεύομαι”

Η Dadvar αρέσκεται να λέει ότι, συνεχίζει να διδάσκεται για τη τέχνη της, παρατηρώντας τη φύση και την ίδια τη ζωή. Βρίσκεται σε σύζευξη με εκείνο που έλεγε ο Roudaki, ένας από τους μεγαλύτερους Πέρσες ποιητές: “κάποιος που δε μαθαίνει από την ίδια τη ζωή, δε θα μάθει τίποτα από κανένα δάσκαλο”.

Διεμβολίζοντας χρόνο, γλώσσες παραδόσεις

Η Dadvar έχει τραγουδήσει ιρανικά παραδοσιακά, όπερα, και δυτική μουσική, στη πρωτότυπη μορφή τους, σε διασκευές ή σε δικές της συνθέσεις, επιχειρώντας μια απαιτητική σύνδεση στο χρόνο, τις παραδόσεις, τα μουσικά στυλ. Πιστέψτε με, – θα το γνωρίζετε βέβαια – ότι αυτό είναι απ’ τα πιο δύσκολα πράγματα που μπορεί να κάνει πετυχημένα ένας ερμηνευτής, ένας μουσικός  ή ένας συνθέτης.

Πολύ μεγάλο ενδιαφέρον επίσης, παρουσιάζει το γεγονός, ότι η Dadvar είναι, επίσης, απ’ τους πολύ λίγους crossover ερμηνευτές σήμερα, καθώς τραγουδά σε πολλές διαφορετικές γλώσσες και έχει την δυνατότητα να πλησιάζει με σεβασμό άλλες παραδόσεις . Στο ρεπερτόριο της περιλαμβάνει τραγούδια στην αγγλική, γαλλική, ιταλική, γερμανική, και περσική / φαρσί, όπως επίσης και στην αρμενική, αζέρικη, στη gilaki (τοπική γλώσσα της Κασπίας), κουρδική και την mazandarani γλώσσα (βορειοδυτικό Ιράν)

– όπως ακριβώς αναφέρεται και στους στίχους του ιρανικού εθνικού ύμνου: “with different colors and languages”.

Τραγουδά παλιές ιστορίες  πέρσων ηρώων (Epic of Kings), στίχους μεγάλων ιρανών ποιητών, του παρελθόντος (Hakim Abol-Ghasem Ferdowsi Toosi), αλλά και σύχρονων (Mehdi Akhavān-Sāles – νεωτεριστής, πρωτοπόρος της free verse ),

και είναι εκείνη που μπορεί να μεταμορφώσει τον ιρανικό εθνικό ύμνο σε ένα παγκόσμιο τραγούδι , και να τολμά ταυτόχρονα ,  να ερμηνεύει, επάξια, τραγούδια θρυλικά, όπως το Autumn Leaves /Les feuilles mortes.

– ανακαλύψτε την!

Darya Dadvar – Divine Voice, © photo by Sam Javanrouh, All Rights Reserved

– – –

Πηγές

Farsi Net Iranian Persian Global Community: Hakim Abol-Ghasem Ferdowsi Toosi (940-1020 AD) – Iran Chamber Society: Persian Language & Literature: Abdollah Jafar Ibn Mohammad (Roudaki) – YouTube.com: “Simin Ghadiri”Lib.com Group : “1978-1979: The Iranian Revolution” – Darya Dadvar: Official Web Site  – 1000 Irani: Nasrin Ermagan نسرین ارمگان Persian Mirror / Famous Iranians: “Darya Dadvar” – Juzp: “Darya Dadvar sings Nasrin Ermagan” – YouTube: “topic Darya Dadvar” – Tirgan Iranian Festival in Toronto: “Darya Dadvar” – Wikipedia: form of poetry – Free VerseWikipedia: Darya Dadvar – Darya Dadvar page on Facebook – Iran Chamber Society: Mehdi Akhavan Sales –  BBC: Darya Dadvar


Η ποίηση είναι ένα όπλο που γεμίζει το μέλλον – Gabriel Gelaya

Όταν πια τίποτα το συναρπαστικό δεν περιμένουμε για εμάς περισσότερο

παλλόμαστε και περισσότερο πλησιάζουμε στη συνείδηση

ζώντας σαν αγρίμια

που επιτίθενται στα τυφλά και σαν σφιγμός που χτυπά μέσα στο σκοτάδι

Όταν κοιτάμε κατά πρόσωπο τα ιλιγγιώδη καθαρά μάτια του θανάτου λέμε αλήθειες:

τις βάρβαρες, τις τρομερές, τις ερωτικές ωμότητες

Λέμε τα ποιήματα που ανοίγουν τα πνευμόνια όλων εκείνων που ασφυκτιούν που ζητούν να υπάρξουν,

που ζητούν τον ρυθμό που ζητούν μέτρο για όσους νιώθουν την υπερβολή.

Με την ταχύτητα του ενστίκτου με τη φωτεινότητα του θαύματος σαν μια μαγική βεβαιότητα,

η πραγματικότητα μας μεταμορφώνει στον ίδιο μας τον εαυτό Ποίηση για τον φτωχό,

ποίηση αναγκαία

σαν το ψωμί της κάθε ημέρας σαν τον αέρα που χρειαζόμαστε 13 φορές τη μέρα

για να είμαστε στο ύψος της ύπαρξής μας

για να δώσουμε την κατάφαση που μας δοξάζει

Καθώς ζούμε με τη γροθιά και ίσα που μας αφήνουν να πούμε ότι είμαστε αυτοί που είμαστε

τα τραγούδια μας δεν μπορούν να είναι στολίδια χωρίς αμαρτία

Ακουμπάνε στον πάτο του βάθους.

Καταριέμαι την ουδέτερη ποίηση που περνιέται για πολυτέλεια.

Όλων εκείνων που νίπτουν τα χέρια τους, αδιαφορούν και ξεφεύγουν.

Καταριέμαι την ποίηση εκείνων που δεν δρουν μέχρι να βρωμίσουν ως το μεδούλι

Κάνω δικά μου τα λάθη μας και τον πόνο μας, των ανθρώπων, και τραγουδώ όπως αναπνέω.

Τραγουδώ και τραγουδώντας πέρα από τους προσωπικούς μου πόνους,

μεγαλώνω.

Θα ήθελα να σας δώσω ζωή και να προκαλέσω καινούριες πράξεις

Νιώθω ένας μηχανικός του σκουληκιού, ένας εργάτης που δουλεύει μαζί με άλλους το ατσάλι της Ισπανίας.

Τέτοια είναι η ποίησή μου:

ποίηση – εργαλείο ομόφωνο χτύπημα της καρδιάς και τυφλή ταυτόχρονα.

Τέτοια είναι,

όπλο που γεμίζει με το διάχυτο μέλλον μέσα από την οποία κοιτώ την καρδιά σου.

Δεν είναι ποίηση που σκέπτεται σταλιά τη σταλιά.

Δεν είναι όμορφο προϊόν. Δεν είναι τέλειο φρούτο.

Μοιάζει με τον άερα που αναπνέουμε.

Είναι το τραγούδι που ανοίγει χώρους σε αυτό που κουβαλάμε μέσα μας.

Είναι λέξεις που τις επαναλαμβάνουμε, βιώνοντάς τις σαν δικές μας

κι έπειτα πετάνε.

Δεν είναι πια αυτό που ονομάζουν αλλά κάτι σημαντικότερο:

αυτό που δεν έχει όνομα.

Είναι κραυγές στον ουρανό και πάνω στη Γη είναι πράξεις.

Gabriel Gelaya